අද කාලයේ ඔබ අන්තර්ජාලය හෝ සමාජ මාධ්ය පුරා සෙව්වහොත් විශ්රාම ජීවිතය සැලසුම් කිරීම (Retirement Planning) ගැන සාම්ප්රදායික උපදෙස් දෙන බොහෝ පිරිස් දැකගත හැකියි. ඔවුන් ඔබට පවසන්නේ වයස 60 වනතුරු රැකියාව කර, ඉන්පසු ලැබෙන රුපියල් ලක්ෂ ගණනක අර්ථසාධක මුදල (EPF/ETF) ඉතිරි කර, එය බැංකුවක ස්ථාවර තැන්පතුවක (Fixed Deposit) දමා ලැබෙන 3%ක හෝ 4%ක පොලියකින් ජීවත් වන ලෙසයි. තවත් සමහරු වාර්ෂිකව 30%ක වැල් පොලියක් ලැබෙන ආයෝජන ගැන සිහින මවති.
නමුත් වත්මන් ආර්ථික රටාව සහ උද්ධමනය (Inflation) දෙස බැලීමේදී, වොරන් බෆට් (Warren Buffett) වැනි ලෝක පූජිත ප්රකෝටිපති ආයෝජකයෙකුට මිස සාමාන්ය අපට මෙවැනි සාම්ප්රදායික ක්රම හරහා කලින් විශ්රාම සුවය විඳිය හැකිද? නැත.
ප්රසිද්ධ මූල්ය උපදේශක ඇන්ඩෲ චියා (Andrew Chia) මහතා ඔහුගේ "Money Secrets" කෘතියෙන් පෙන්වා දෙන්නේ විශ්රාම යාමේදී වඩාත්ම වැදගත් වන්නේ ඔබ සතුව එකවර තිබෙන "මුළු මුදල" (Capital) නොව, ඔබ රැකියාවක් නොකර සිටින විටත් මාසිකව ඔබට ලැබෙන ස්ථාවර මුදල් ප්රවාහය බවයි.
මොකක්ද මේ අවශේෂ ආදායම (Residual Income)?
තරුණ වයසින්ම රැකියාවෙන් අයින් වී සුඛෝපභෝගී සහ නිදහස් ජීවිතයක් ගත කිරීමට නම් අප සතු විය යුත්තේ අවශේෂ ආදායම (Residual Income) හෙවත් නිෂ්ක්රීය ආදායමකි (Passive Income).
සරල අර්ථ දැක්වීම: අවශේෂ ආදායම යනු ඔබ එක වරක් පමණක් ඔබේ කාලය, ශ්රමය හෝ මුදල් වැය කර කරන ලද කාර්යයක් හෝ ආයෝජනයක් වෙනුවෙන්, ඉන්පසුව කිසිදු ක්රියාකාරී දායකත්වයකින් තොරව මාසයෙන් මාසය, වසරෙන් වසර ඔබට අඛණ්ඩව ගලා එන ස්ථාවර මුදල් ප්රවාහයයි.
ඇන්ඩෲ චියාගේ "Money Secrets" මූලධර්මවලට අනුව, මෙවැනි අවශේෂ ආදායම් කිහිපයක් හරහා ඔබේ විශ්රාම සැලසුම ශක්තිමත් කරගන්නා ආකාරය දැන් විමසා බලමු.
1. දේපළ ආයෝජනය (Real Estate): විශ්රාම යාමට ඇති හොඳම මග
ලෝකයේ ජීවත් වන සෑම ධනවත් පුද්ගලයෙකුම පාහේ තමන් සතු මුදල් නිශ්චල දේපළ මිලදී ගැනීම සඳහා වෙන් කරති. කොටස් වෙළෙඳපොළ තාවකාලිකව කඩා වැටුණත්, සමාගම් බංකොලොත් වුවත් ඔබ සතු ඉඩම හෝ ගොඩනැගිල්ල කිසිදා අතුරුදන් නොවේ. උද්ධමනය (Inflation) හමුවේ වුවද දේපළවල වටිනාකම සහ කුලී ආදායම (Rental Income) දිනෙන් දින ඉහළ යයි.
බොහෝ දෙනෙක් සිතන්නේ දේපළ ආයෝජනයට විශාල ප්රාග්ධනයක් අවශ්ය බවයි. නමුත් ඇන්ඩෲ චියා පෙන්වා දෙන්නේ වැදගත් වන්නේ මුදල නොව ඔබේ ආයෝජන කුසලතාවය (Investment Skill) බවයි.
නිදසුන: පුද්ගලයෙකු රුපියල් ලක්ෂ දහයක මුදලක් (මිතුරෙකුගෙන් හෝ බැංකු ණයක් ලබාගෙන) කුඩා තට්ටු නිවසක් සාදා, එය මසකට රුපියල් දස දහසකට කුලියට දෙයි. තවත් අයෙක් ලක්ෂ විසිපහක නිවසක් මිලදී ගෙන ලක්ෂ දහ අටකට කුලියට දෙයි. මෙයින් පෙනෙන්නේ බුද්ධිමත් ලෙස දේපළක් කළමනාකරණය කිරීමෙන් මාසිකව ඉහළ කුලී ආදායමක් ලැබිය හැකි බවයි.
කුලී ආදායම ඉහළ නංවා ගන්නා සරල උපාය මාර්ග:
කොටස් කර කුලියට දීම (Sub-division): මුළු නිවසම එක පවුලකට දෙනවා වෙනුවට, එය කොටස් කිහිපයකට වෙන් කර සිසුන් හෝ රැකියා කරන කිහිප දෙනෙකුට වෙන වෙනම කුලියට දීමෙන් වැඩි සමූහ කුලියක් ලබාගත හැක.
වාහන නැවැත්වීමේ පහසුකම් (Parking Space): ඔබේ නිවසේ හෝ ගොඩනැගිල්ලේ වාහන නැවැත්වීමේ ඉඩකඩ තිබේ නම්, බාහිර පුද්ගලයින්ගේ වාහන නැවතීමට කුලී පදනම මත ලබා දී අමතර ආදායමක් සෙවිය හැක.
බැංකු පොලිය සහ ලාභය ගණනය කරන්නේ කෙසේද?
ස්ථාවර තැන්පතුවක වත්මන් වාර්ෂික පොලිය 3.5%ක් පමණ වන විට, දේපළ ආයෝජනයකින් ඔබට අවම වශයෙන් 7%ක වත් වාර්ෂික ප්රතිලාභයක් (Return on Investment - ROI) ලැබිය යුතුය.
උදාහරණයක් ලෙස: ඔබ රුපියල් ලක්ෂ හැටක් වටිනා ගොඩනැගිල්ලක් මිලදී ගෙන, මසකට රුපියල් තිස් දහස බැගින් වසරක් කුලියට දුනහොත්, වසරකට ලැබෙන ආදායම Rs.30,000 * times 12 = 360,000 (රුපියල් ලක්ෂ තුනහමාරකට ආසන්න) වේ. මෙය ලක්ෂ හැටෙන් 6%ක ප්රතිලාභයකි. ඔබ ලබාගන්නා කුලී මුදලින් බැංකු වාරිකය ආවරණය කරගත හැකි නම්, කාලයත් සමඟ එම දේපළ ඔබට නිකන්ම හිමිවන වත්කමක් බවට පත්වේ.
දේපළක් තෝරා ගැනීමේදී 'පිහිටීම' (Location) සහ කාලය (Timing)
දේපළ වෙළඳාමේදී හැමෝම කියන වචනයක් තමයි "Location" හෙවත් පිහිටීම. ජනගහනය වැඩි, යටිතල පහසුකම් ඇති නගරබඩ ප්රදේශවල දේපළවල මිල වේගයෙන් ඉහළ යන බව සැබෑවකි.
නමුත් මෙහිදී ඔබ මතක තබා ගත යුතු විශේෂ රහසක් තිබේ. එකම වීදියේ, එකම පේළියට පිහිටා ඇති ගොඩනැගිලි වුවද ඒවායේ වටිනාකම සහ කුලී මිල ගණන් එකිනෙකට වෙනස් විය හැක. එබැව්න් පිහිටීමට පමණක් මුලා නොවී, එම දේපළ මිලදී ගන්නා සහ නැවත විකුණන "කාලය" (Timing) පිළිබඳවද මනා අවබෝධයක් තිබිය යුතුය. රටක ආර්ථික අපගමනයක් (Economic Downturn) පවතින අවස්ථාවල දේපළ අඩු මිලට මිලදී ගැනීමට ලැබෙන හොඳම කාලයයි.
2. කොටස් වෙළෙඳපොළ (Stock Market): ලාභාංශ මත යැපීම
විශ්රාම සැලසුමකදී දෙවනුවට වැදගත් වන ප්රධානතම අංගය වන්නේ කොටස් වෙළෙඳපොළයි. මෙහිදී කළ යුත්තේ දිගුකාලීනව ස්ථාවරව ඉහළ යන, හොඳින් ලාභ ලබන සමාගම් (Blue-chip Companies) තෝරාගෙන ඒවායේ කොටස් අඩු මිලට මිලදී ගැනීමයි. එමගින් ඔබට වසරක් පාසා ඉහළ ප්රතිලාභ සහ ලාභාංශ (Dividends) හිමිවේ.
සරල උදාහරණයක්: ඔබ රුපියල් 5/- ක වටිනාකමකට මිලදී ගත් කොටසකට 4% ක ප්රතිලාභයක් ලැබුණේ යැයි සිතන්න. වසර කිහිපයකට පසු එම කොටසක වටිනාකම රුපියල් 10/- ක් දක්වා වැඩිවී, වාර්ෂික ලාභාංශය 4% මට්ටමේම පැවතියහොත්, දැන් ඔබේ සැබෑ ආයෝජන ප්රතිලාභය (ROI) 8% ක් දක්වා ඉහළ යයි.
ස්ථාවර සමාගම්වල ආයෝජනය කිරීමෙන්, කොටස් මිල ඉහළ යාමේ වාසිය (Capital Gains) මෙන්ම අඛණ්ඩව ලැබෙන ලාභාංශ ආදායමද ඔබට විශ්රාම ජීවිතයේදී සැබෑ සහනයක් වනු ඇත.
3. ස්වයංක්රීය බිස්නස් ක්රමවේදය සහ බලය පැවරීම (Delegation)
ධනය ඉපයීමේ තුන්වැනි වැදගත් අංගය බිස්නස් කිරීමයි. නමුත් සැබෑ ව්යාපාරයක් යනු ඔබ පැය 24 පුරාම එහි ලැගගෙන සිටීම නොවේ. ඔබ එහි නොසිටියත්, වසරක කාලයකට නිවාඩුවක් ලබාගත හැකි මට්ටමට ව්යාපාරය ස්වයංක්රීය (Automated) විය යුතුය.
සාර්ථක ව්යාපාරිකයන් මේ සඳහා D4 උපාය මාර්ගය භාවිත කරයි:
Delegates (බලය පැවරීම): මුලින්ම තමන් සතු කාර්යයන් සහ වගකීම් වෙනත් දක්ෂ අයට පවරයි.
Disappears (අතුරුදන් වීම): ඉන්පසු ව්යාපාරයේ දෛනික වැඩවලින් අයිතිකරු ඈත් වේ.
Disturbs (බාධා කිරීම්): කාර්ය මණ්ඩලය වැඩ නිසිලෙස ඉටු කරන්නේදැයි සොයා බලමින් අවශ්ය තැන්වලදී මැදිහත් වේ.
Drills (පුහුණු කරවීම): වැරදීම් සිදුවන තැන් නිවැරදි කරමින් සේවකයන්ව නැවත පුහුණු කරයි.
මතක තබාගත යුතු රහස: ව්යාපාරයකදී "නැතුවම බැරි සේවකයන්" (Indispensable Employees) මත පමණක් ඕනෑවට වඩා යැපීම අනතුරුදායකය. උදාහරණයක් ලෙස, බේකරියක ප්රධාන කෝකියා එකපාරටම අයින් වුවහොත් බේකරියම වැසීමට සිදුවේ. එබැවින් එක් පුද්ගලයෙකු මත මුළු බිස්නස් එකම රඳා නොපවතින පරිදි, ඕනෑම අයෙකුට ආදේශ කළ හැකි ක්රමවේදයක් (System) සකස් කළ යුතුය.
4. බලපත්ර / අවසරය ලබාදීම (Licensing) සහ රෝයල්ටි ආදායම
ධනවත් වීමට සහ නිෂ්ක්රීය ආදායමක් ඉපයීමට ඇති ඊළඟ දියුණු ක්රමය වන්නේ තමා සතු කිසියම් නිෂ්පාදනයක්, චරිතයක්, තාක්ෂණයක් හෝ සොයාගැනීමක් භාවිත කිරීම සඳහා සෙසු අයට අවසරය හෙවත් බලපත්ර (Licensing) ලබාදීමයි.
ලෝක ප්රසිද්ධ වෝල්ට් ඩිස්නි (Walt Disney) සමාගම අද පවතින්නේ ඔවුන් සතු චරිත සඳහා බලපත්ර ලබාදීම නිසයි. මුල් කාලයේදී ඩිස්නි සමාගම නිර්මාණය කළ 'ඔස්වල්ඩ්' (Oswald) නම් හාවාගේ චරිතයේ අයිතිය වෙනත් සමාගමකට අහිමි වුවද, ඉන් පසුබට නොවූ වෝල්ට් ඩිස්නි මහතා 'මික්කි මවුස්' (Mickey Mouse) චරිතය නිර්මාණය කළේය.
ඔහු එහි අයිතිය තමා සන්තකයේ තබාගෙන, වෙනත් සමාගම්වලට එම චරිතය භාවිත කර ටී-ෂර්ට්, සෙල්ලම් බඩු සහ පැණිරස කෑම හැදීමට බලපත්ර (Licensing) ලබා දුන්නේය. අදටත් ලෝකය පුරා මික්කි මවුස් රූපය සහිත භාණ්ඩ විකිනෙන සෑම තත්පරයකදීම ඩිස්නි සමාගමට මුදල් ගලා එයි.
එලෙසම බිල් ගේට්ස් (Bill Gates) මහතාද IBM සමාගම වෙනුවෙන් DOS මෙහෙයුම් පද්ධතිය (Operating System) නිර්මාණය කර, එහි අයිතිය IBM එකට විකුණන්නේ නැතිව තමා සන්තකයේ තබාගෙන බලපත්ර ක්රමයට ලබාදීම නිසා ලොව අංක එකේ ප්රකෝටිපතියා වීමට හැකිවිය.
5. පොතක් ලියා රෝයල්ටි (Royalty) ආදායම් ලැබීම
ඔබ සතුව සුවිශේෂී දැනුමක් හෝ නිර්මාණශීලී කථාන්දරයක් තිබේ නම්, පොතක් ලිවීම (Write a Book) යනු කදිම නිෂ්ක්රීය ආයෝජනයකි. හැරී පොටර් (Harry Potter) පොත් මාලාව ලියූ ජේ. කේ. රෝලින් (J.K. Rowling) මුල්ම පොත ලියන විට අන්ත දුප්පත් තත්ත්වයක පසු වූවාය. නමුත් ඇය එකම එක වතාවක් පොත ලිවීම සඳහා ශ්රමය වැය කළ අතර, අද වන විට එම පොත් මුද්රණය වන වාරයක් පාසා ඇයට රෝයල්ටි (Royalty) මුදල් මිලියන ගණනින් ගලා එයි. ඔබටම පොතක් ලිවීමට අපහසු නම්, අන් අය ලවා පොත් ලියවා ගැනීමේ ක්රමවේද (Ghost Writers) පවා අද ලෝකයේ පවතී.
6. අන්තර්ජාල අලෙවිකරණය සහ වෙබ් අඩවි (Internet Marketing & Websites)
වත්මන් ඩිජිටල් ලෝකයේ වත්කමක් (Asset) ගොඩනැගීමට ඇති ලෙහෙසීම සහ ලාභදායීම ක්රමය අන්තර්ජාලයයි. විශාල කාර්යාල කාමර හෝ සේවකයන් නොමැතිව, ලෝකයේ ඕනෑම තැනක සිට මුදල් ඉපයීමට අන්තර්ජාල අලෙවිකරණය (Internet Marketing) අවස්ථාව සලසා දෙයි. මැලේසියාව, සිංගප්පූරුව වැනි රටවල ජාල අලෙවිකරණය (Network Marketing) ද මේ සඳහා බහුලව යොදා ගැනේ.
විශේෂයෙන්ම හොඳ අන්තර්ගතයක් සහිත වෙබ් අඩවියක් (Website) හෝ බ්ලොග් අඩවියක් නිර්මාණය කිරීම හරහා දිගුකාලීන නිෂ්ක්රීය ආයෝජනයක් සකසා ගත හැකිය. උදාහරණයක් ලෙස, මිනිසුන් දෛනිකව සොයන තොරතුරු ඇතුළත් කර සාදන වෙබ් අඩවියකට Google Adsense හෝ වෙනත් වෙළෙඳ දැන්වීම් හරහා ඔබ නිදා සිටින විට පවා ආදායම් උපයා ගත හැකිය.
මීට අමතරව පහත ක්රමවේද භාවිතා කරන්න
7. ඩිජිටල් නිර්මාණ විකිණීම (Selling Digital Assets)
කැන්වා (Canva) වගේ ටූල් එකක් පාවිච්චි කරලා Social Media Templates (Instagram/Facebook posts), Resume/CV Templates, එහෙමත් නැත්නම් ඩිජිටල් ප්ලෑනර්ස් (Digital Planners) හදලා Etsy වගේ ජාත්යන්තර වෙබ් අඩවියක හෝ ලංකාවේ platform එකක එකපාරක් ලිස්ට් කරලා තියන්න විතරයි තියෙන්නේ. මිනිස්සු ඒවා ඩවුන්ලෝඩ් කරගන්න හැම පාරකම ඔයා නිදාගෙන හිටියත් ඔයාට සල්ලි ලැබෙනවා.
ඇයි හොඳ? එක පාරක් විතරයි මහන්සි වෙලා හදන්න ඕනේ. කිසිම delivery cost එකක් හෝ stock තියාගන්න අවශ්යතාවයක් නැහැ.
8. ස්ටොක් ඡායාරූප සහ වීඩියෝ විකිණීම (Stock Photography & Videography)
ඔයා ළඟ හොඳ කැමරාවක් හෝ හොඳ quality කැමරාවක් තියෙන ස්මාර්ට් ෆෝන් එකක් තියෙනවා නම්, ලංකාවේ ලස්සන පරිසරය, එදිනෙදා ජීවිතය, කෑම වර්ග හෝ වීඩියෝ ක්ලිප් (B-rolls) අරගෙන Shutterstock, Adobe Stock, හෝ Pexels/Pixabay (සමහර උපයන ක්රම හරහා) වගේ වෙබ් අඩවිවලට අප්ලෝඩ් කරලා තියන්න පුළුවන්. ලෝකේ වටේම ඉන්න content creatorsලා සහ සමාගම් තමන්ගේ නිර්මාණවලට මේවා සල්ලි දීලා මිලදී ගන්නවා.
ඇයි හොඳ? ලංකාවේ සංස්කෘතිය සහ ස්වභාවික සෞන්දර්යය තියෙන පින්තූරවලට ජාත්යන්තර වෙළඳපොලේ ලොකු ඉල්ලුමක් තියෙනවා.
9. ඇෆිලියට් මාකටිං බ්ලොග් සහ නිකේතන වෙබ් අඩවි (Affiliate Marketing Niche Blog)
ඔයා දැනටමත් බ්ලොග් ලියන නිසා, කිසියම් නිශ්චිත මාතෘකාවක් (උදාහරණයක් විදිහට: Solar Power Systems, EV Bikes, Tech Gadgets) ගැන විස්තරාත්මක ලිපි ලියලා, ඒ ලිපි ඇතුළට Amazon Associates, Daraz Affiliate හෝ AliExpress Affiliate ලින්ක්ස් එකතු කරන්න පුළුවන්. කෙනෙක් ඔයාගේ ලිපිය කියවලා ඒ ලින්ක් එක හරහා භාණ්ඩයක් මිලදී ගත්තාම ඔයාට හැම වෙලාවකම කොමිස් මුදලක් (Commission) ලැබෙනවා.
ඇයි හොඳ? ඔයා ලිපිය ලියලා මාස ගණනක් ගියත්, Google සර්ච් හරහා මිනිස්සු ඒ ලිපියට එන හැම පාරකම ඔයාට ආදායමක් හැදෙනවා.
උපයාගත් මුදල් නිවැරදිවම ආයෝජනය කරන්නේ කෙසේද?
මුදල් ඉපයීම පමණක් ප්රමාණවත් නොවේ. ඉපයූ මුදල් නිවැරදිව ආයෝජනය නොකළහොත් උද්ධමනය (Inflation) සහ බදු (Taxes) නිසා ඔබේ ධනය දියවී යා හැකිය. ඇන්ඩෲ චියා පවසන පරිදි සැබෑ ආයෝජකයෙකු වීමට නම් මෙම කරුණු 3 සිහියේ තබාගත යුතුය:
තමන්ට වැටහෙන ක්ෂේත්රයක් තෝරා ගැනීම: වොරන් බෆට් පවසන්නේ "ඔබට වැටහීමක් නැති කිසිදු ව්යාපාරයක ආයෝජනය නොකරන්න" යන්නයි. රැල්ලට ආයෝජනය නොකර, ක්ෂේත්රය අධ්යයනය කරන්න.
දිගුකාලීන ප්රතිලාභ දෙස බැලීම: කෙටි කාලීන ලාභ පසුපස නොදුවා, දිගුකාලීන ප්රතිලාභ (Long-term Returns) දෙස බැලීම වැදගත්ය.
අවදානම කළමනාකරණය (Risk Management): එකම තැනක සියලු බිත්තර නොදමා (Do not put all eggs in one basket), ඔබේ ආයෝජන විවිධාංගීකරණය (Diversify) කරන්න.
සාරාංශය
ඇන්ඩෲ චියා (Andrew Chia) මහතාගේ "Money Secrets" ඇසුරෙන් Andarenews ගෙන ආ මේ ලිපි මාලාවේ ප්රධානම පණිවිඩය වන්නේ : "ධනවත් වීම යනු පැය 24 පුරාම මහන්සි වී වැඩ කිරීම නොවේ; ඔබ වැඩ නොකරන විටත් ඔබ වෙනුවෙන් වැඩ කරන 'ක්රමවේදයක්' (System) සහ 'වත්කම්' (Assets) නිර්මාණය කරගැනීමයි." සැබෑ මූල්ය නිදහස උදාවන්නේ එවිටයි !
මේ වගේ වැදගත් තොරතුරු දැනගන්න දිගටම Andare News සමඟ එකතු වෙලා ඉන්න.
මේ ගැන ඔබේ අදහස කුමක්ද ? පහළින් Comment එකක් දාන්න
මෙම ලිපිය ඔබේ මිතුරන් අතර Share කරන්න:😊