ලෝක දේශගුණික විපර්යාසයන්හි දරුණුතම ප්රතිඵල පෙන්වමින්, බටහිර යුරෝපය පුරා මේ දිනවල අතිශය විනාශකාරී සහ මාරාන්තික උෂ්ණත්ව තරංගයක් (Heatwave) ව්යාප්ත වෙමින් පවතිනවා. මේ හේතුවෙන් මේ වන විටත් පුද්ගලයින් රැසක් ජීවිතක්ෂයට පත්ව ඇති අතර, පාසල් වසා දැමීමට, විදුලි බලය බිඳවැටීමට සහ ප්රවාහන පද්ධතීන් අඩාල වීමට පවා එය සෘජුවම බලපා තිබෙනවා.
'Omega' ලෙස හඳුන්වන සුවිශේෂී කාලගුණික රටාවක් හේතුවෙන් හටගෙන ඇති මෙම අධික උණුසුම, යුරෝපයේ දෛනික ජන ජීවිතය සම්පූර්ණයෙන්ම අඩාල කර ඇති ආකාරය පිළිබඳව පුවත් වාර්තාව මෙන්න.
ප්රංශය: වසර 80කට පසු වාර්තා වූ ඉහළම උණුසුම!
ප්රංශයේ කාලගුණ දත්ත වාර්තා තැබීම ආරම්භ කළ වසර 80ක ඉතිහාසය තුළ වාර්තා වූ උණුසුම්ම දිනය පසුගියදා සටහන් වුණා. එරට නිරිතදිග ප්රදේශයේ පිහිටි පිසෝස් (Pissos) නගරයේ උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 44.3ක් (ෆැරන්හයිට් 111.7ක්) තරම් ඉහළ අගයකට පැමිණ තිබූ බව කාලගුණ අංශ තහවුරු කරනවා.
මෙම දැඩි උණුසුම නිසා ඇති වූ විදුලි බිඳවැටීම් හේතුවෙන් බ්රිටනි (Brittany) කලාපයේ නිවාස දහස් ගණනක වැසියන් දැඩි අපහසුතාවයට පත්ව සිටිනවා. වඩාත්ම කණගාටුදායක පුවත වන්නේ, අධික උණුසුමෙන් බේරීම සඳහා ජලයට බැසීමෙන් සිදු වූ අනතුරුවලින් පුද්ගලයන් 48 දෙනෙකු පමණ දියේ ගිලී මියගොස් තිබීමයි. මීට අමතරව, නවතා තිබූ මෝටර් රථයක් තුළ සිරවීමෙන් කුඩා දරුවන් දෙදෙනෙකු ද අධික උණුසුම නිසා ජීවිතක්ෂයට පත්ව තිබෙනවා.
බ්රිතාන්යය සහ ස්පාඤ්ඤය මුහුණ දෙන අර්බුදය
බ්රිතාන්යයේ (UK) ඉතිහාසයේ මෙතෙක් වාර්තා වූ උණුසුම්ම ජුනි මාසයේ දිනය සටහන් කරමින්, එරට කාලගුණ විද්යා අංශ (Met Office) විසින් ඉතිහාසයේ දෙවන වරටත් "අතිශය දැඩි උණුසුම් කාලගුණ අනතුරු ඇඟවීමක්" (Extreme-heat weather warning) නිකුත් කර තිබෙනවා. සෞඛ්ය සම්පන්න පුද්ගලයන්ට පවා මෙමඟින් දැඩි අවදානමක් පවතින බැවින් පාසල් සිය ගණනක් වසා දැමීමට හෝ වේලාසනින් නිවාඩු දීමට බලධාරීන් පියවර ගත්තා. දුම්රිය ධාවනය සීමා කර ඇති අතර, අත්යවශ්ය ගමන් බිමන් පමණක් සිදුකරන ලෙස ජනතාවට උපදෙස් දී තිබෙනවා.
මේ අතර, ස්පාඤ්ඤයේ ද සෙල්සියස් අංශක 40 ඉක්මවූ දරුණු උණුසුම හේතුවෙන් වැඩිහිටි පුද්ගලයින් දෙදෙනෙකු අධික උෂ්ණාධිකතාවය (Heatstroke) නිසා මියගොස් ඇති බව වාර්තා වෙනවා.
මොකක්ද මේ 'Omega Block' කාලගුණ සංසිද්ධිය?
යුරෝපය පුරා සාමාන්ය උෂ්ණත්වයට වඩා සෙල්සියස් අංශක 18ක් (ෆැරන්හයිට් 32ක්) තරම් ඉහළ අගයකින් උණුසුම ඉහළ යාමට හේතුව 'Omega Block' නමැති දුර්ලභ කාලගුණ රටාවයි.
ග්රීක හෝඩියේ ඇති 'Omega' (\Omega) අක්ෂරයේ හැඩයට සමානව වායුගෝලයේ ඉහළින් නිර්මාණය වන මෙම පද්ධතිය, යම් කලාපයක් මත දැඩි උණුසුම් වායුවක් සිරකර තබා ගැනීමට (Trapping) සමත් වෙනවා. මෙහි මැද කොටසෙහි අධික උණුසුම පවතින අතර, එහි දාරවල පමණක් සිසිල් කාලගුණයක් පවතිනවා. මෙම පද්ධතිය දිගු කාලයක් එකම ස්ථානයක රැඳී පවතින බැවින් උණුසුම දිනෙන් දින තීව්ර වන බව දේශගුණික විශ්ලේෂකයෝ පවසති.
🇮🇹 ඉතාලියේ තත්ත්වය තවත් දරුණු අතට!
ඉතාලියේ සෞඛ්ය අමාත්යාංශය විසින් රෝමය, මිලාන්, ෆ්ලෝරන්ස්, ටියුරින් සහ වෙරෝනා ඇතුළු ප්රධාන නගර 16ක් සඳහා ඉහළම මට්ටමේ රතු නිවේදන (Heat Alert) නිකුත් කර තිබෙනවා. ඉදිරි දිනවලදී මධ්යම සහ උතුරු ඉතාලියේ තත්ත්වය තවදුරටත් නරක අතට හැරෙනු ඇති බවත්, ලබන ඉරිදා සහ සඳුදා දිනවලදී මෙම උෂ්ණත්ව තරංගය එහි උපරිමයට පැමිණෙනු ඇති බවත් කාලගුණ විද්යාඥයන් අනාවැකි පළ කරනවා.
එරට ඇතැම් ප්රදේශවල උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 41 දක්වා ඉහළ යා හැකි අතර, වෙරළබඩ කලාපවල පවතින අධික ආර්ද්රතාවය (Humidity) හේතුවෙන් මිනිස් සිරුරට දැනෙන උණුසුම (Perceived Temperature) සෙල්සියස් අංශක 45ක් තරම් ඉහළ අගයක් ගනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ
විලාසිතා ක්ෂේත්රයට සහ ගොවිතැනට එල්ල වූ බලපෑම
ප්රංශයේ පැරිස් නුවර මේ දිනවල සුප්රසිද්ධ 'Fashion Week' විලාසිතා සතිය පැවැත්වෙනවා. ලුවී වුටන් (Louis Vuitton) සන්නාමයේ ප්රදර්ශනය නැරඹීමට පැමිණි පිරිස් අධික ලෙස දහඩිය දමමින්, පවතින රුදුරු උණුසුම හමුවේ පීඩා විඳි ආකාරය දැකගත හැකි වුණා. මේ නිසා ඩියෝර් (Dior) සහ රික් ඕවන්ස් (Rick Owens) වැනි ලොව ප්රමුඛ පෙළේ විලාසිතා ආයතන තමන්ගේ දර්ශන උදෑසන කාලයට වෙනස් කිරීමට පියවර ගෙන තිබෙනවා.
එමෙන්ම යුරෝපයේ කෘෂිකාර්මික කටයුතුවලට ද මෙයින් දැඩි බලපෑම් එල්ල වී ඇති අතර, දහවල් කාලයේ පවතින දරාගත නොහැකි රශ්මිය හේතුවෙන් ගොවීන්ට රාත්රී කාලයේදී අස්වනු නෙළීමට (Harvesting) සිදුව තිබෙනවා.
ගෝලීය උණුසුම ඉහළ යාමේ බියකරු ප්රතිවිපාක ලෝකයාට පසක් කර දෙන මෙවැනි උණුසුම් ජාත්යන්තර පුවත් සහ දේශගුණික තොරතුරු දැනගැනීමට AndaRenew සමඟ නිරන්තරයෙන් රැඳී සිටින්න!