මැදපෙරදිග කලාපය දැඩි යුද උණුසුමකින් මුළුමනින්ම ගිනිබත් කරමින්, ඇමරිකානු ආරක්ෂක අංශ විසින් ඉරානය ඉලක්ක කරගනිමින් යළිත් වරක් ප්රබල ගුවන් ප්රහාර මාලාවක් දියත් කර තිබෙනවා. මේ හේතුවෙන් ලෝක දේශපාලන කරළිය මෙන්ම ගෝලීය වෙළඳපොළද දැඩි සලිත වීමකට ලක්ව ඇති අතර, විශ්ලේෂකයන් පවසන්නේ මෙම අර්බුදය ලෙහෙසියෙන් නිම නොවන "සදාකාලික යුද්ධයක්" (Forever War) දක්වා දිග්ගැස්සීමේ බරපතල අවදානමක් පවතින බවයි.
🚀 ඇමරිකානු ගුවන් ප්රහාර මාලාව සහ ට්රම්ප්ගේ දැඩි අනතුරු ඇඟවීම
ඇමරිකානු මධ්යම අණදෙන කාර්යාලය (Centcom) නිල වශයෙන් තහවුරු කළ පරිදි, එතෙර වේලාවෙන් බදාදා උදෑසන 6:00 ට පමණ ඉරානය වෙත මෙම නැවුම් ප්රහාර මාලාව දියත් කර තිබෙනවා. හෝමූස් සමුද්ර සන්ධියේ (Strait of Hormuz) ගමන් කරන වාණිජ නෞකාවලට ප්රහාර එල්ල කිරීම සඳහා ඉරාන හමුදාව භාවිත කරන හමුදාමය යටිතල පහසුකම් විනාශ කර දැමීම මෙහි මූලිකම අරමුණ බවයි ඇමරිකාව පවසන්නේ.
පසුගිය අඟහරුවාදා දිනයේද ඇමරිකාව විසින් ඉරාන ඉලක්ක වෙත ප්රහාර කිහිපයක්ම එල්ල කළ අතර, ඊට ප්රතිචාර ලෙස ඉරානය විසින් පර්සියානු ගල්ෆ් කලාපයේ රටවල් කිහිපයකටම ප්රහාර එල්ල කර තිබුණා.
ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප්ගේ ප්රකාශය:
"අපි අද රෑත් ඔවුන්ට ඉතා තදින් පහර දෙනවා. හෙට රෑත් පහර දෙනවා. ඊට පස්සේ රෑත් ඔවුන්ට දරාගන්න බැරි ප්රහාරයක් එල්ල කරනවා. ලබන සතිය වන විටත් ඔවුන් සාම සාකච්ඡා සඳහා එකඟ නොවුවහොත් ඉරානයේ ප්රධාන විදුලි බලාගාර සහ පාලම් ඇතුළු සිවිල් යටිතල පහසුකම් සියල්ල අපි සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ කර දමනවා."
මීට පෙර හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය හරහා ගමන් කරන භාණ්ඩ ප්රවාහන නෞකා සඳහා 20% ක බද්දක් පැනවීමට ට්රම්ප් තර්ජනය කර තිබුණද, පසුව ඔහු එම තීරණය හකුලාගෙන තිබෙනවා.
🛢️ ලෝක වෙළඳපොළ කැලඹෙයි: බොරතෙල් මිල ඩොලර් 85 පනී!
හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය යනු ලෝකයටම තෙල් සැපයීමේදී භාවිත වන අතිශය තීරණාත්මක මුහුදු මාර්ගයක්. මෙම යුදමය වාතාවරණය හේතුවෙන් තෙල් ප්රවාහන නෞකාවල ආරක්ෂාව පිළිබඳ දැඩි අවිනිශ්චිතතාවයක් මතුව ඇති අතර, බදාදා උදෑසන වන විට ලෝක බොරතෙල් මිල (Brent Crude) බැරලයක් ඩොලර් 85 සීමාවෙන් ඔබ්බට ඉහළ ගොස් තිබෙනවා.
ජාත්යන්තර නැව් සංගමයේ (BIMCO) ආරක්ෂක ප්රධානී ජේකොබ් ලාසන් පවසන්නේ දිනෙන් දින වෙනස් වන ඇමරිකානු ප්රතිපත්ති සහ පණිවිඩ නිසා මුහුදු මාර්ගයේ ප්රවාහන කටයුතු සිදුකිරීම අතිශය අවදානම් සහ අවුල් සහගත තත්ත්වයකට පත්ව ඇති බවයි.
⚠️ 'සදාකාලික යුද්ධයක' අවදානම: විශ්ලේෂකයෝ අනතුරු අඟවති
මෙම ගැටුම කෙටි කාලයකින් විසඳිය නොහැකි බිහිසුණු යුද්ධයක් දක්වා පරිවර්තනය වෙමින් පවතින බවයි විදේශීය විශ්ලේෂකයන් පෙන්වා දෙන්නේ.
- යථාර්ථවාදී නොවන ගිවිසුම්: කළමනාකරණ මහාචාර්ය මයික් රොසෙන්බර්ග් පෙන්වා දෙන්නේ පසුගිය ජුනි මාසයේදී අත්සන් කළ "ඉස්ලාමාබාද් ගිවිසුම" මුළුමනින්ම අසාර්ථක වී ඇති බවයි. දෙපාර්ශවයම තමන්ගේ ජයග්රහණය පමණක් අපේක්ෂා කරන බැවින් ඉක්මන් සාමයකට පැමිණීම සිහිනයක් පමණක් වනු ඇති බව ඔහු පවසනවා.
- උපාය මාර්ගයක් නොමැති සටනක්: ජාත්යන්තර සබඳතා පිළිබඳ කථිකාචාර්ය ඇන්ඩ්රියාස් බෝම් පවසන්නේ ජනාධිපති ට්රම්ප් කිසිදු පැහැදිලි උපාය මාර්ගික ඉලක්කයකින් තොරව මෙම සටන ආරම්භ කර ඇති බවයි. ඇමරිකාව ඉරානයේ යටිතල පහසුකම්වලට පහර දුන්නොත්, ඉරානය විසින් සමස්ත ගල්ෆ් කලාපයේම බලශක්ති පද්ධති විනාශ කරමින් ඊට ප්රතිප්රහාර දෙනු ඇති බව ඔහු පෙන්වා දෙනවා.
ප්රවීණයන් අවධාරණය කරන්නේ මෙම අර්බුදයෙන් ගැලවීමට ඇති එකම මඟ රාජ්ය තාන්ත්රික සාකච්ඡා (Diplomacy) පමණක් වුවත්, පවතින දරුණු තත්ත්වය මත දැන් එය ද අතිශය දුෂ්කර වී ඇති බවයි.
මැදපෙරදිග යුද අර්බුදයේ මෙවැනිම උණුසුම් සහ සත්ය තොරතුරු එසැණින් දැනගන්න Andarenews - අන්දරේ නිව්ස් සමඟ රැඳී සිටින්න!