ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය, ඊශ්රායලය සහ ඉරානය අතර පවතින ගැටුම අවසන් කිරීම සඳහා සාම ගිවිසුමක් ඇති කර ගැනීමට හැකි වෙතැයි පවතින බලාපොරොත්තු සමඟ ගෝලීය තෙල් මිලෙහි දැඩි පහළ යාමක් සහ ආසියානු කොටස් වෙළඳපොළෙහි ඉහළ යාමක් වාර්තා වේ
තෙල් මිලෙහි වෙනස්කම්: සඳුදා ආසියාවේ වෙළඳ කටයුතු ආරම්භ වීමත් සමඟ ගෝලීය තෙල් මිණුම් දණ්ඩ වන 'බ්රෙන්ට්' (Brent) බොරතෙල් බැරලයක මිල 5.5% කින් පහළ ගොස් ඇත්තේ ඩොලර් 97.90 ක මිලකටයි. එමෙන්ම ඇමරිකානු බොරතෙල් මිල 5.9% කින් පහළ ගොස් ඩොලර් 90.93 ක් ලෙස සටහන් විය. මෙම මිල පහළ යාම පෙන්නුම් කරන්නේ, ලෝක බලවතුන් අතර ඇතිවන සාමය නිසා බලශක්ති අර්බුදය සමනය වනු ඇතැයි වෙළඳපොළ තුළ පවතින දැඩි විශ්වාසයයි.
සාම ගිවිසුමේ පසුබිම: ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් පසුගිය සෙනසුරාදා සඳහන් කළේ, ඉරානය සමඟ සාම ගිවිසුමක් "මූලික වශයෙන් සාකච්ඡා කර අවසන්" බවයි. කෙසේ වෙතත්, ඉන් පසු දින ඔහු සිය කණ්ඩායමට උපදෙස් දුන්නේ ගිවිසුම කඩිමුඩියේ අත්සන් නොකර ඉතා කල්පනාකාරීව කටයුතු කරන ලෙසයි. මෙම සාම ගිවිසුම මගින්, ලෝකයේ බොරතෙල් සහ ද්රව ස්වභාවික වායු (LNG) සැපයුමෙන් පහෙන් පංගුවක් පමණ ගමන් කරන, මූලෝපායික වශයෙන් වැදගත් ‘හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධිය’ (Strait of Hormuz) නැවත විවෘත කිරීමට අපේක්ෂා කෙරේ. මෙම ජල මාර්ගය පෙබරවාරි 28 දින ගැටුම් ආරම්භ වූ දා සිට වසා දමා තිබුණි.
වෙළඳපොළෙහි ප්රතිචාර: ජපානයේ ‘නිකේ 225’ (Nikkei 225) කොටස් දර්ශකය 3% කින් ඉහළ ගොස් 65,000 සීමාව ඉක්මවා ගියේ, සමුද්ර සන්ධිය නැවත විවෘත වීමේ බලාපොරොත්තුව මතයි. ජපානය සහ දකුණු කොරියාව වැනි රටවල් ගල්ෆ් කලාපයෙන් ලැබෙන බලශක්තිය මත දැඩි ලෙස රඳා පවතින බැවින්, මෙම තීරණය ඔවුන්ගේ ආර්ථිකයට විශාල සහනයක් වනු ඇත.
මේ සම්බන්ධයෙන් ඔබ දැනගත යුතු දේ (Helpful Tips for Readers):
මෙම පුවත ඔබ කියවන පාඨකයෙකු ලෙස, ඔබේ එදිනෙදා ජීවිතයට සහ ආර්ථිකයට බලපාන්නේ කෙසේද යන්න මෙන්න:
ජීවන වියදම පහළ යා හැකිද?: ගෝලීය වෙළඳපොළේ තෙල් මිල අඩු වූ විට, දිගු කාලීනව ඉන්ධන මිල සහ ප්රවාහන ගාස්තු අඩු වීමට ඉඩ ඇත. මෙය භාණ්ඩවල මිල ගණන් පාලනය කිරීමට උපකාරී වේ.
අන්තර්ජාතික සබඳතා වල වැදගත්කම: සාමය යනු හුදෙක් දේශපාලන ක්රියාවලියක් නොව, සාමාන්ය ජනතාවගේ දෛනික අවශ්යතා සපුරා ගැනීම සඳහා වූ ආර්ථික ස්ථාවරත්වයේ අත්තිවාරමයි.
තොරතුරු වල නිරවද්යතාව: ජාත්යන්තර දේශපාලනය ඉතා සංකීර්ණයි. ජනාධිපතිවරුන්ගේ පරස්පර ප්රකාශ (කඩිමුඩියේ ගිවිසුමකට නොයන ලෙස පැවසීම වැනි) මගින් පෙනී යන්නේ සාමය තවමත් අවිනිශ්චිත බවයි. එබැවින් හදිසි තීරණ ගැනීමට පෙර වෙළඳපොළේ ස්ථාවරභාවය නිරීක්ෂණය කිරීම වැදගත් වේ.
පාරිභෝගිකයින් ලෙස: බලශක්ති අර්බුද පවතින කාලවලදී ඉන්ධන සහ විදුලිය පිරිමැසුම් සහගතව භාවිත කිරීම සැමවිටම ඔබේ පවුලේ ආර්ථිකයට හොඳ පියවරකි.
අවසානය: පවතින ගැටුම් සමනය වුවහොත්, ලෝක ආර්ථිකයට හුස්ම ගැනීමට අවස්ථාවක් ලැබෙනු ඇත. කෙසේ වෙතත්, ටෙහෙරානය සහ වොෂින්ටනය අතර පවතින එකඟ නොවීම් මැද සාමය කොතරම් දුරට තහවුරු වේද යන්න ඉදිරි දිනවලදී බලාගත හැකි වනු ඇත.
.
#AndareNews #ලංකානිවුස් #ජාත්යන්තරපුවත් #තෙල්මිල #ආර්ථිකය #ලෝකපුවත් #පුවත්